تجمع حواس

نکته مهم در حافظه « ایجاد تمرکز دقت » است . تمرکز روح بر یک عنصر مشخص را دقت نامند . گفته شده حافظه دختر دقت و مادر دانش است ( مارتین لوپر)

برخی از راههای تمرکز دقت عبارتند از :

- طرح سوالات اساسی برای موضوع در ذهن

راز توفیق در تقویت حافظه آن است که خودتان را وادار کنید که کار را آغاز کنید و درباره موضوعاتی که در مراحل اول یاد میگیرید ، پرسش هایی برای خودتان مطرح سازید . مثلا از خود بپرسید اهمیت موضوعی که دارم یاد میگیرم در چیست ؟ اگر آن را یاد نگیرم چه خواهد شد ؟ تاثیر این مطالب در کار دنیا کدام است ؟ آینده ی این چیزها که دارم یاد میگیرم چگونه خواهد بود ؟ آیا اینها همان چیزهایی است که به دنبالش میگشتم یا نه ؟

وقتی که چنین سوالاتی به وقت یاد گرفتن موضوع جدیدی از خود کردید بدون آن که متوجه باشید همه حواستان روی این موضوع متمرکز خواهد شد .

- مصونیت از عوارض مخل مزاجی و روحی ( مانند بیماری ، احساس سرما و گرما ، گرسنگی ، تشنگی ، محصور بودن از لحاظ پیشاب و پساب ، خوشحالی مفرط ، اندوه ، خشم و بیحالی )

این عامل در جریان یادگیری و حفظ زمینه عاطفی تاثیر دارد . معمولا آنچه که با ناراحتی توام باشد یا سبب پیدایش اضطراب گردد زودتر فراموش میشود و آنچه با خوشحالی و شادمانی همراه است بهتر در خاطر میماند .

- توجه به نور مناسب و هوای آزاد

کافی بودن نور برای مطالعه و مصون بودن آن از نور کم و یا زیاد و نیز مصون بودن از تابش سوزنده و گرد و غبار و ...

هوای آزاد چیست ؟ هوای آزاد عبارت از آن چیزی است که در روزهای آفتابی و روشن و خوب در بیرون و خارج از اتاق فراوان وجود دارد و در اثر استنشاق و تنفس از آن بر وجد و خوشحالی شخص افزوده میشود . مثل اینکه به کالبد خسته و بیجان و کسل جان تازه ای می بخشد .

نور کافی : در وقت غروب مطالعه و نوشتن و کارهایی که دقت با چشم لازم دارد در شرع اسلام ممنوع گردیده از جمله حدیث مشهور است : « کسی که دو چشم عزیز خود را دوست دارد باید از نوشتن در وقت غروب خودداری نماید »

و پیامبر ص میفرمایند :« در هنگام غروب که نور و تاریکی به هم مشتبه است چیزی نخوانید و ننویسید و ندوزید »

 بهترین ساعات تمرین حداقل از دو یا سه ساعت پس از صرف غذاست و نیز رعایت این نکته ضروری است که بین حفظ مطالب باید فرصت استراحت کافی به ذهن داد .

- آسودگی خیال و تشکیل صورتهای ذهنی

در هنگام حفظ مطالب باید خود را از قید و بند هر فکر  و خیالی آزاد کرده و به طور جدی وارد عمل شده و در را به روی هر فکر سرزده و هر مهمان ناخوانده ببندید . سعی کنید از مطالب و مباحثی که میخوانید حتی الامکان تصور ذهنی ایجاد کنید . یعنی طوری آنها را در ذهن مجسم کنید مثل اینکه در روی پرده سینما میبینید . مثلا اگر درباره آزمایش پاولف چیزی میخوانید سعی کنید سگ و آزمایشگاه و تراوش بزاق و آزماینده را در ذهن مجسم کنید . به صورتی که مثلا بر روی پرده سینما میبینید .

ایجاد تصورات ذهنی به یادگیری کمک میکند. به این سبب است که در آموختن مطالب مختلف از فیلم و وسایل تجسم دادن مطالب استفاده میکنند .

- ایجاد محیط بی سر و صدا

در طی مدت تمرین هر آنچه میبینید و میشنوید و میخوانید به سهولت در حافظه تان جای میگیرد . هر نوع صدای ناخواسته مثل زنگ ساعت و تق تق کفش را باید از محیط دور کنید . زیرا در آن حالت آمادگی ذهنی ، این اصوات به صورت لایه های اصطکاکی در لابلای محفوظات واقع میشوند و کار یادگیری را مشکل میکنند .

- تحمل و بردباری

هرگز به خود تلقین نکنید که امروز حال و حوصله ندارم و فردا به طور مضاعف و فشرده تمرین خواهم کرد . « کار امروز را به فردا میفکنید »

- انظباط و وقت شناسی

در صورت امکان هر وقتی را که به تمرین اختصاص دادید تمرین را در همان ساعت انجام دهید . و یا اگر در آن لحظه مشغول قرائت یک مطلب مهم و هیجان انگیز هستید آن را رها کرده و به تمرین بپردازید .