خواب و رویا
مسئله خواب و رویا ، ریشه قرآنی ، روایی و علمی دارد . خواب از نشانه های وجود خدا و قدرت الهی است . امام صادق ع در ضمن سخنانی به شاگرد هوشمندش « مفضل » فرمود : ای مفضل ! در خواب دیدن ها بیندیش ... گاهی ( خواب ها ) راست است و گاهی بی پایه ، در نتیجه مردم از خوابهایی که می بینند ، در مصالح خود به وسیله آنها هدایت شده و بهره مند می گردند ، و یا به زیان موضوعی ، پی برده و از آن دوری می کنند ... ( بحارالانوار ، ج61 ، ص 183 )
در قرآن در وصف اولیای خدا می خوانیم :« برای آنان در زندگی دنیا و آخرت بشارت شادی است » ( یونس /64)
شخصی از رسول خدا ص در مورد بشارت دنیوی ، در این آیه پرسید ، حضرت فرمود :« این بشارت ، همان خواب دیدن نیکی است که مومن آن را در عالم خواب میبیند ، و به وسیله آن در دنیا بشارت داده می شود » ( روضه الکافی )
مطلب دیگر این که خواب دیدن ، یک امر عمومی و همگانی است . همه بدون استثنا گاهی خواب می بینند . حتی در این جهت فرقی بین زن و مرد نیست . زنان نیز خواب می بینند و بعضی از رویاهای آنان ، راست و دارای پیام و تعبیر است .
خواب دیدن بسیار مهم است هر چه انسان از نظر معنوی ، تقوا ، معرفت و کمالات در سطح بالایی باشد و موازین شرع را بیشتر رعایت کند ، خواب هایی را که می بیند غالبا خواب های صادق و دارای پیام است .
گاهی هم ممکن است دو نفر یا افرادی چند ، خواب های خوبی ببینند ، ولی تعبیر و پیام هر کدام با دیگری تفاوت داشته باشد واین تفاوت ، مربوط به تفاوت حالات معنوی و روحی آنان است .
نکته ی دیگر آنکه فردی که به پاره ای از مسائل مهم دین اهمیت نمی دهد ، ولی گاهی خوابی خوش میبیند ، هنوز قابلیت هایی دارد و این طور نیست که استعداد و امکان کمال یابی را از کف داده باشد . چنین افرادی را باید متوجه اهمیت این موضوع ساخت که اهمیت دادن به مبانی نظری و عملی دین ، علاوه بر اینکه موجب سعادت دنیا و آخرت می شود ، برکات و خیرات بسیاری در زندگی دنیایی انسان نیز دارد ( که از جمله آنها خواب دیدن خوب و درست است )
نکته ی دیگر اینکه از برخی روایات استفاده می شود اشخاصی که واجبات مهم را ترک می کنند ولی گاهی کارهای خوب هم انجام می دهند خداوند مزد کارهای خوب آنها را در همین دنیا می دهد ویکی از این مزدها رویایهای خوب و صادقانه است . در حالی که خداوند متعال مزد و پاداش مومنان را بیشتر به آخرت واگذار کرده است که انسان در آن سرا ، بسیار محتاج تر از این دنیاست .
نکته ی دیگری که درباره ی خواب لازم است بدانید ، تعبیر خواب است . تعبیر خواب از علومی است که از طریق کلاس و معلم و کتاب قابل اکتساب نیست ؛ بلکه این توانایی را خداوند به هر کسی که صلاح بداند می دهد . بنابراین هر کس نمی تواند تعبیر خواب کند ، فقط افراد خاصی هستند که می توانند خواب را تعبیر کنند .
درباره ی رویا ( خواب دیدن ) نیز گفتنی است :
1- خواب یکی از راه های ارتباط انسان با عالم غیب است . زیرا انسان در عالم خواب ، به جهت اقتضای قوانین و سنن حاکم بر آن ، از بدن مادی خود منصرف گشته و با توجه به عالم غیب ، حقایقی را مشاهده می کند .
2- در خواب ، گیرنده و دریافت کننده ی حقایق ، « نفس و روح » انسان است
3- چنان که برای دریافت حقایق در بیداری ، نیاز به مراقبه است ، در عالم خواب هم مراقبه لازم است ، اگر کسی می خواهد در عالم رویا ، حقایق را آن چنان که هستند ،بفهمد و از هدایت ها ، اشارات و ارشادهای آنها سود جوید ، باید مراقبه داشته باشد و این مراقبه با یک سلسله اعمال و برنامه ها حاصل خواهد گشت .
4- خواب گاهی مستند به اسباب طبیعی مزاجی و یا اسباب اخلاقی و روح انسان است . مثلا گفته شده کسی که مزاجش گرم است ، حرکاتش مشوش و مضطرب بوده ، خواب او هم پر از اضطراب است . این خواب آشفته ، مستند به مزاج بدنی خواب بینند ه است . اگر کسی ، انسان یا فعلی را دوست داشته باشد ، آن را در خواب می بیند و اگر نسبت به شخصی بغضی و عداوتی دارد ، در خواب با او جدال می کند . این جدال و یا همراهی با دوستان در خواب ، مستند به خلقیات و ملکات اخلاقی انسان است .
گاهی خواب مستند به حوادث خارج از ما بوده و با حقایق عالم هستی و دیگر عوالم مرتبط است . در چنین خوابی ، نفس انسان از عالم دنیوی گذشته و با توجه به هم سنخی با عالم مثال و عالم عقل ، با آن دو مرتبط می گردد . این نوع خواب خود سه گونه است که مجال تفصیل آن دراینجا وجود ندارد .
5- در جای خود ثابت شده است که آدمی ، بدنی مثالی و برزخی دارد . در هنگام خواب - که تعلق روح به بدن مادی تا اندازه ای کم می شود و روح از حصار مادی تا اندازه ای آزاد می شود - خود را با بدنی شبیه بدن مادی و دنیوی می بیند بدون اینکه جرم و وزن داشته باشد بلکه صورتی سه بعدی دارد و این دلیل روشنی است که روح انسان ، در صورت عدم تعلق به بدن مادی یا تعلق کمتر ، قدرت تمثل به بدنی مثالی را دارد .
انسان در وقت خواب و خواب دیدن - چه خواب صادق یا غیر صادق و چه با تعبیر باشد یا بدون تعبیر - خودش را با همان بدن می بیند ( با همان شکل و تصویر ) و این بیان گر وجود بدن مثالی و قالب برزخی است که هم اکننون در عالم مثال موجود بوده ولی از ما محجوب است . اگر این حجاب را که - تعلق و توجه به نظام مادی و مادیات است - کنار بزنیم ، هم اکنون نیز خود را در آن قالب مثالی متمثل می بینیم . چنان که در عالم خواب تا حدودی که تعلق روح به بدن مادی کم می شود و بدن مادی ما در رختخواب افتاده و در حال آرامش است ، خود را با بدنی مشابه با این بدن ، یافته و سیر ها ، حرکت ها ، فهم ها ، دیدن ها و شنیدنی ها ، خوردنی ها ، خواستنی ها ، رفت و آمدها و ملاقات ها با آن داریم .
با توجه به این نکته ، چنان چه در عالم خواب ، خود را هم صحبت با دیگری یافتید ، یا مستند به مزاج به خلقیات شما است ( که در این صورت نفس شما به دلیل تعلقات روحی تان صورتی از دوستان را ترسیم کرده و فکر کرده اید واقعا در عالم دیگری با او ملاقات کرده اید ) و یا خوابی است که مستند به خارج از شما بوده و شما واقعا با عالم برزخ مرتبط گشته و وی را در آنجا مشاهده کرده اید ( در این صورت شما با بدن مثالی خود ، با بدن مثالی دوست تان ملاقات کرده اید )
این ملاقات دو گونه تصویر دارد :
1- دوست شما نیز در عالم رویای خود ( در همان هنگام که شما خواب دیده اید ) ، در قالب بدن مثالی خود بروز کرده و با شما هم صحبت شده است . در این صورت دوست شما نیز به آن ملاقات علم دارد . چنان که این مسئله برای بسیاری رخ داده است
2- یا دوست شما چنین خوابی ندیده و از این ملاقات بی اطلاع است ، این نیز به نوبه ی خود هیچ اشکالی ندارد ، چون شما با بدن مثالی دوست خود ملاقات کرده اید که در عالم مثال و برزخ وجود دارد ( هر چند دوست شما به دلایلی بدان واقف نبوده است ) بلی اگر شما تنها با روح او می توانستید ملاقات کنید ، این صورت دوم غیر موجه و غیر عملی بود . ولی روح آدمی در قالب مثالی بدن خویش - که در عالم برزخ وجود دارد - متمثل گشته و سیر و حرکت ها دارد و در این سیر با بدن های مثالی دیگران ارتباط برقرار می کند . هرچند صاحبان آنها در دنیا بدان توجه نداشته و با آنها در ارتباط نبوده اند ( لذا از آنها بی خبر و از اعمال و ملاقات نیز نا آگاه باشند ) . بنابراین الزاما نباید همان خوابی که شما می بینید ، دوست تان نیز همان خواب را ببیند .
با سلام به دوستان خوبمان و هر کسی که از خانه ی آرامش ما دیدن میکند .